धन्य वचन—भाग 7 धन्य शुद्ध हृदय हुनेहरू
(English Version: “Blessed Are The Pure In Heart”)
यो पद मत्ती 5:3-12 मा समावेश धन्य वचनको शृङ्खलाको सातौं भाग हो। यस खण्डमा, प्रभु येशूले आफ्नो चेला भएको दाबी गर्ने हरेकको जीवनमा उपस्थित हुनुपर्ने 8 मनोवृत्तिहरूको वर्णन गर्नुभएको छ। यस लेखमा, हामी सातौं मनोवृत्तिलाई हेर्नेछौं—मत्ती 5:8 मा वर्णन गरिएझैं दयाको मनोवृत्ति, “धन्य शुद्ध हृदय हुनेहरू, किनभने तिनीहरूले परमेश्वरलाई देख्नेछन्।”
*******************
मानिलिनुहोस्, तपाईंले गैर–मसीहीहरूको अनियमित सर्वेक्षण लिनुभयो र तिनीहरूलाई सोध्नुभयो कि तिनीहरू के एउटा कुरा हेर्न चाहन्छन्—मेरो मतलब, के हेर्न तीव्र इच्छा छ; मलाई विश्वास छैन कि धेरै मानिसहरूले भन्नेछन्, “म परमेश्वरलाई हेर्न चाहन्छु। म उहाँको उपस्थिति अनुभव गर्न चाहन्छु।” संसारले परमेश्वर र उहाँको उपस्थितिसित कुनै सम्बन्ध राख्न चाहँदैन। अर्कोतर्फ, साँचो मसीहीलाई पनि यही प्रश्न सोध्दा यसो व्यक्त गर्नेछन्, “म ख्रीष्टको मुहारमा परमेश्वरलाई हेर्न चाहन्छु। म उहाँको उपस्थिति अनुभव गर्न चाहन्छु।” संसारको इच्छाभन्दा बिल्कुलै भिन्न इच्छा!
तथापि, परमेश्वरलाई हेर्ने र उहाँसँग रहने इच्छा गर्नु एउटा कुरा हो। यो निश्चित हुनु कि यो हुनेछ, त्यो अर्को कुरा हो। त्यसोभए, हामी स्वर्गमा हुनेछौं र परमेशवरलाई देख्नेछौं भनेर कसरी पक्का हुन सक्छौं? प्रभु येशूले मत्ती 5:8 मा यसको जवाफ दिनुहुन्छ, जब उहाँ भन्नुहुन्छ, “धन्य शुद्ध हृदय हुनेहरू, किनभने तिनीहरूले परमेश्वरलाई देख्नेछन्।” यस पदलाई यसरी पनि अनुवाद गर्न सकिन्छ: हृदयमा शुद्ध भएकाहरूले मात्र परमेश्वरबाट आशिष् वा अनुमोदन पाउँछन् र अन्ततः उहाँलाई स्वर्गमा भेट्न पाउँदा आनन्दित हुनेछन्।
परमेश्वरलाई हेर्नु
परमेश्वर आत्मा हुनुहुन्छ। त्यसैले, उहाँ अदृश्य हुनुहुन्छ। हामी केवल उहाँको महिमा देख्न सक्छौं। तथापि, बाइबलले येशू “परमेश्वरको महिमाको प्रतिबिम्ब र उहाँको अस्तित्वको सही प्रतिनिधित्व” हुनुहुन्छ भनी बताउँछ [हिब्रू 1:3]। 1 यूहन्ना 3:2 ले भविष्यमा यसो भन्छ कि जब येशू फर्कनुहुन्छ, “हामी [येशूलाई] उहाँ जस्तै देख्नेछौं।” त्यसैले, परमेश्वरलाई देख्नु भनेको पुनरुत्थान हुनुभएका येशूलाई उहाँको सम्पूर्ण महिमामा देख्नुको सन्दर्भ हो। येशू आफैले भन् नुभयो, “जसले मलाई देखेको छ, उसले पितालाई देखेको छ” [यूहन्ना 14:9]।
शुद्ध हृदय हुनेहरू
“हृदयमा शुद्ध” भन्ने वाक्यांश बुझ्नु आवश्यक छ। “शुद्ध” शब्द ग्रीक शब्द हो जसबाट हामी अङ्ग्रेजी शब्द “क्याथर्सिस” प्राप्त गर्दछौं, जसको अर्थ शुद्धिकरण वा साफ गर्नु हो। यसले राम्रो नभएको कुराबाट छुटकारा पाउनुलाई बुझाउँछ।
सामान्यतया, “हृदयमा शुद्ध” भन्ने वाक्यांशलाई गलत यौन इच्छाहरूबाट मुक्त अर्थात् कामवासनाबाट मुक्त हृदयको रूपमा व्याख्या गरिएको छ। अब, हृदय कामुक विचारहरूबाट मुक्त हुनुपर्छ। यही अध्यायमा येशूले पछि यौनसम्बन्धको क्षेत्रमा हृदयमा वासना को खतराको बारेमा कुरा गर्नुभयो तथापि, हृदयमा शुद्ध हुनुको अर्थ यौन शुद्धताको सन्दर्भ मात्र होइन। यसले सबै प्रकारका अशुद्धताहरूबाट मुक्त र परमेश्वरप्रति निष्ठापूर्वक समर्पित हृदयलाई बुझाउँछ—कुनै विभाजित वफादारी र मिश्रित मनसाय नभएको हृदय।
यो बुझाइलाई मत्ती 6:24 मा पछि येशूको आफ्नै शब्दहरूमा स्पष्ट रूपमा व्यक्त गरिएको छ, जहाँ उहाँले भन्नुभयो, “कसैले दुई मालिकको सेवा गर्न सक्दैन। किनभने त्यसले एउटालाई घृणा गर्नेछ र अर्कालाई प्रेम गर्नेछ। अथवा त्यसले एउटाप्रति भक्ति राख्नेछ, र अर्कालाई त्यसले तुच्छ ठान्नेछ। तिमीहरूले परमेश्वर र धनको सेवा गर्न सक्दैनौ।” यस पदमा, येशूले जोड दिनुभएको छ कि हृदय, जुन हाम्रो अस्तित्वको मूल हो, अशुद्धता रहित हुनुपर्छ। कुनै विभाजित वफादारी छैन। अरू कुनै निष्ठा छैन। ईश्वरको पूर्ण भक्ति। परमेश्वर र उहाँको महिमामा आफूलाई पूर्णतया समर्पण गर्ने एकल मनको इच्छा। येशूका अनुसार, यो त्यस्तो हृदय हो जसलाई परमेश्वरले शुद्ध मान्नुहुन्छ।
भित्री रूपमा शुद्धता खोज्नु भनेको येशूको समयमा मानिसहरू, विशेष गरी धार्मिक नेताहरूले लक्ष्य राखेको कुराको पूर्णतया विपरीत थियो। भित्री शुद्धता तिनीहरूको चिन्ता थिएन; बरु, तिनीहरूले बाह्य शुद्धतालाई प्राथमिकता दिए र मानवीय परम्पराहरू पालना गरे, जसले स्वच्छता ल्याउने विश्वास गरिन्छ।
अर्कोतर्फ, येशूले भित्री शुद्धता अर्थात् हृदयको शुद्धताको लागि आह्वान गरिरहनुभएको थियो किनभने यो हृदय नै दुष्टताको स्रोत हो। मत्ती 15:19-20 का तिनका शब्दहरूलाई ध्यान दिनुहोस्, “किनकि हृदयबाट नै खराब विचार, हत्या, परस्त्रीगमन, व्यभिचार, चोरी, झूटो गवाही र निन्दा बाहिर निस्कन्छन्। 20यी कुराहरूले चाहिँ मान्छेलाई अशुद्ध पार्छन्। तर हात नधोई खानाले उसलाई अशुद्ध पार्दैन।”
यस कथामा एक जना धर्मात्मा यहूदी गुरुको बारेमा बताइएको छ जसलाई गिरफ्तार गरेर झ्यालखानामा राखिएको थियो। जेलमा छँदा तिनलाई एक टुक्रा रोटी र एक कचौरा पानी दिइयो। त्यो पानी पिउनुको साटो यहूदीहरूले यहूदी परम्पराअनुसार आफ्नो हात धुन प्रयोग गरे र त्यसपछि रोटी छोए। यस चित्रले येशूको समयका धार्मिक मानिसहरू बाहिरी परम्पराहरूमा कत्तिको केन्द्रित थिए भन्ने देखाउँछ।
मुद्दा चर्चमा जाने र केही मसीही गतिविधिहरू गर्ने बारेमा होइन। यो परमेश्वरलाई हाम्रो हृदयको केन्द्रमा राख्ने बारेमा हो। मत्ती 6:33 मा येशूले यसो भन्नुभयो, “पहिले उहाँको राज्य र उहाँको धार्मिकताको खोजी गर।” “पहिले” भन्ने शब्दले परमेश्वर र उहाँका धर्मीकताको स्तरहरूलाई पूर्णतया प्राथमिकता दिने विचार राख्छ। येशूले ती मध्ये केही स्तरहरू डाँडाको उपदेशमा वर्णन गर्नुभयो।
उदाहरणका लागि, हृदयमा शुद्ध भएकाहरूले यस्तो इच्छा गर्नेछन्:
क्रोध छोड्नुहोस् र बरु मेलमिलाप खोज्नुहोस् [मत्ती 5:21-26]।
वासनालाई त्यागेर आफ्नो वैवाहिक करारको सम्मान गर्ने प्रयास गर्नुहोस् [मत्ती 5:27-32]।
चापलूसी गर्ने शब्दहरू त्याग्नुहोस्, तर सधैं सत्य बोल्ने प्रयास गर्नुहोस् [मत्ती 5: 33-37]।
प्रतिशोधी “आँखाको सट्टाआँखा” मनोवृत्ति त्याग्नुहोस्, तर आफ्ना शत्रुहरूलाई समेत प्रेम गरेर, प्रार्थना गरेर र भलाइ गरेर थप प्रयास गर्नुहोस् [मत्ती। 5:38-48]।
पैसा दिनुहोस्, प्रार्थना गर्नुहोस् र उपवास गर्नुहोस्—बाह्य अनुमोदनको लागि होइन, तर विशेष रूपमा परमेश्वरलाई खुशी पार्नको लागि [मत्ती 6:1-18]
आफ्नो पैसा परमेश्वरको महिमाको लागि प्रयोग गर्नुहोस्, र पृथ्वीमा खजानाहरू नथप्नुहोस् [मत्ती 6:19-34]।
अरूलाई दयालु हृदयले न्याय गर्नुहोस्, कठोर रूपमा होइन [मत्ती 7:1-12]।
फराकिलो बाटोमा आउने रमाइलोको मजा लिनुको सट्टा साँघुरो बाटो हिड्नुहोस् [मत्ती 7:13-27]।
अर्को शब्दमा भन्ने हो भने, तिनीहरूको जीवन साँच्चै यस्तो जीवन हो जसले भित्रबाट परमेश्वरका स्तरहरू अनुरूप कोसिस गर्छ । तिनीहरू धर्मको बाहिरी प्रदर्शनमा केन्द्रित हुँदैनन्। तिनीहरू साँच्चै परमेश्वरलाई प्रेम गर्छन् र शुद्ध हृदयले उहाँलाई खुसी पार्न साँच्चै लालायित हुन्छन्।
शुद्ध हृदय बनाए राख्नु।
त्यसोभए, हामी यो कसरी गर्न सक्छौं? हामी कसरी आफ्नो हृदयलाई शुद्ध राख्न सक्छौं? विचार गर्नुपर्ने 4 सिद्धान्तहरू।
सिद्धान्त # 1: मुक्ति पाउनुहोस्।
हृदयमा यस शुद्धताको खोजीको प्रारम्भिक बिन्दुको अर्थ हामीले मुक्तिको अर्थमा आफ्नो हृदयलाई पापबाट शुद्ध पार्नुपर्छ। यसो भन्नुको अर्को तरिका यो हो कि हामीले हाम्रा पापहरूको प्रदूषणबाट क्षमाको अनुभव गर्नुपर्छ। प्रेरित 15:9 ले येशूमा “विश्वासद्वारा” हृदयको शुद्धिकरणको लागि आह्वान गर्दछ।
तथापि, येशूले मुख्यतया यस प्रवचनमा विश्वासीहरूलाई अर्थात् ख्रीष्टमा विश्वास गर्नेहरूलाई सम्बोधन गर्नुहुने भएकोले हृदयको यो शुद्धताले हृदयमा शुद्ध हुनुको स्थितिगत भावनालाई भन्दा बढी बुझाउँछ। यसले मसीही जीवनभरि हृदयमा भई रहने शुद्धतालाई सङ्केत गर्दछ—सबै प्रकारका प्रदूषणरहित हृदय!
सिद्धान्त # २: हामीलाई शुद्ध हृदय दिनुहोस् भनेर निरन्तर परमेश्वरलाई बिन्ती गर्नुहोस्।
हामी आफैंमा शुद्ध हृदय कायम राख्न असम्भव छ। यदि हाम्रो आफ्नै यन्त्रहरूमा छोडियो भने, हामी निरन्तर हाम्रो हृदयलाई अपवित्र बनाउँछौं। त्यसैकारण, दाऊदले जस्तै, हामीले पनि भजन 51:10 मा गरेझैं निरन्तर पुकार्नु पर्छ, हे परमेश्वर, ममा शुद्ध हृदय सृजनुहोस्, र मभित्र एउटा स्थिर आत्मा पुनर्जीवित पार्नुहोस्। यो पुकार कुनै पनि अशुद्धताबाट मुक्त हृदयको लागि अनुरोध हो, एक हृदय जसले परमेश्वरलाई प्राथमिकता दिन्छ र सबै प्रतिस्पर्धात्मक प्रभावहरूलाई हटाउँछ। केवल परमेश्वरमा, पवित्र आत्मा मार्फत, हामी भित्र यो परिवर्तन हासिल गर्ने शक्ति छ। त्यसकारण, हामीले उहाँको सहायताको लागि उहाँसँग निरन्तर अनुरोध गरिरहनुपर्छ।
यहाँ विचार गर्नुपर्ने एउटा प्रश्न छ: हामीले अन्तिम चोटि कहिले परमेश्वरलाई शुद्ध हृदय दिनुहोस् भनी बिन्ती गऱ्यौं? हामी अरू थुप्रै कुराहरूका लागि परमेश्वरसित बिन्ती गर्छौं। तर शुद्ध हृदयको लागि बिन्ती गर्नु हाम्रो हृदयको निरन्तर रुवाइ छोइन। कारण के हो? ख्रीष्टप्रतिको हाम्रो वफादारी र संसारप्रतिको हाम्रो प्रेमबीच हाम्रो हृदय विभाजित छ। हाम्रो हृदय प्रदूषित छ र फलस्वरूप, हाम्रो मनसाय पनि दूषित भएको छ!
मनोरन्जन–संतृप्त संस्कृतिमा बाँच्दा हामी महत्त्वपूर्ण कुराहरूमा सुन्निएका छौं। हाम्रो मनोरन्जनको छनौट, हामी घुम्न चाहने ठाउँहरू, हामीले किन्न चाहेका कुराहरू र हामीले चाहेको कामहरुले हाम्रो हृदयको अवस्था लाई प्रकट गर्दछ।
एक धर्मशास्त्रीले प्रश्नहरू खडा गर्दछ जुन मलाई लाग्छ कि यो आत्मा खोजीको हृदयमा पुग्नेछ।
कसैले नहेर्दा र तपाईको दिमाग तटस्थतामा फस्दा तपाई के सोच्नुहुन्छ?
जतिसुकै हास्यास्पद भए पनि तपाईं धोका र छायादार हास्यप्रति कत्तिको सहिष्णु हुनुहुन्छ?
तपाईं लगातार कसलाई वफादारी तिर्नु हुन्छ?
तपाई अरु केहि भन्दा बढी के चाहनुहुन्छ? के र कसलाई माया गर्नुहुन्छ?
तपाईंको काम र शब्दले तपाईंको हृदयमा रहेको कुरालाई कत्तिको सही रूपमा झल्काउँछ?
तपाईंका कार्य र शब्दहरूले तपाईंलाई चासो राख्नुभएको कुरालाई कत्तिको ढाक्छ?
नियमित रूपमा सोध्दा यस्ता प्रश्नहरूले हाम्रो हृदय शुद्ध छ कि अशुद्ध छ भनेर प्रकट गर्नेछ। अनि यदि हामी इमानदार छौं भने, प्रायजसो उत्तरहरू हामीले चाहेको जस्तो नहुन सक्छ। अनि यो वास्तविकताले हामीलाई परमेश्वरलाई प्रसन्न तुल्याउने जीवन बिताउन हामीसित आध्यात्मिक स्रोतको कमी छ भनेर बुझ्न बाध्य तुल्याउनेछ। यसले हामीलाई आध्यात्मिक तवरमा हामी कत्तिको गरिब छौं भनेर बुझ्न मदत गर्नेछ [मत्ती 5:3]। अनि त्यो अनुभूतिले हामीलाई “येशूको रगत… हामीलाई सबै पापबाट शुद्ध पार्दछ” भन्ने तथ्यमा विश्वास राख्दै, स्वीकारोक्तिद्वारा परमेश्वरलाई खोज्न बाध्य पार्छ [1 यूहन्ना 1:9]।
सिद्धान्त # ३: लगनशील भई परमेश्वरको वचन अध्ययन गर्नुहोस्।
यूहन्ना 15:3 मा येशू भन्नुहुन्छ, “मैले तिमीहरूलाई भनेको वचनले गर्दा तिमीहरू पहिल्यै शुद्ध भयौ।” यो परमेश्वरको वचन हो जसले हाम्रो उद्धारको समयमा प्रारम्भिक शुद्धिकरण ल्याउँछ। तर यो उही परमेश्वरको वचन पनि हो जसले निरन्तर शुद्धिकरण ल्याउँछ। त्यही सुसमाचारको दुई अध्यायपछि येशूले यो प्रार्थना गर्नुभयो: “तिनीहरूलाई सत्यमा पवित्र पारिदिनुहोस्, तपाईंको वचन सत्य हो।” [यूहन्ना 17:17]। “पवित्र” भन्ने शब्दको अर्थ परमेश्वरको निम्ति पापबाट अलग हुनु, पापबाट पवित्रतामा र शुद्ध हुनु हो।
त्यसकारण, जबसम्म हामी परमेश्वरको वचनमा समय बिताउन इच्छुक हुँदैनौं र आत्मालाई हाम्रो हृदयलाई शुद्ध पार्न प्रयोग गर्न दिंदैनौं तबसम्म हृदयको शुद्धता हुँदैन।
सिद्धान्त # 4: हाम्रो आँखाले के देख्छ, हाम्रो खुट्टा कहाँ जान्छ, र हामीले संगत गर्ने हरूलाई ध्यान दिनुहोस्।
भजन 101:3-4 मा दाऊद यसो भन्छन्, “मेरो आँखाको सामुन्ने कुनै नीच कुरा म राख्नेछैनँ। पथभ्रष्ट भएकाहरूका कामलाई म घृणा गर्छु, तिनीहरू मसित टाँसिनेछैनन्। 4कुटिल मति भएका मानिसहरूबाट म टाढ़ा रहनेछु। कुनै खराबी कामसित म केही सम्बन्ध राख्नेछैनँ।” यस प्रकारको प्रतिबद्धता शुद्ध हृदय खोज्ने व्यक्तिको सङ्कल्प हुनुपर्छ।
हामी आफ्नो आँखा वा कानद्वारा हृदयलाई अशुद्ध पार्ने कुराहरूको सामना गर्न जति धेरै व्यस्त हुन्छौं, त्यति नै शुद्ध हृदय कायम राख्न गाह्रो हुन्छ। हाम्रो हृदय सजिलै नियन्त्रण र प्रभावित हुँदैन। आँखा र कान हृदयको प्रवेश द्वार हुन् । हामीले देख्ने, सुन्ने र हामीले संगत गर्ने व्यक्तिहरूले हाम्रो हृदयमा प्रभाव पार्छ। पावलले 1 कोरिन्थी 15:33 मा स्पष्टसित भनेका छन् कि हामी “भ्रममा नपर। खराब सङ्गतले राम्रो चरित्रलाई नष्ट पार्छ।” तसर्थ, हाम्रो हृदयलाई दूषित पार्न सक्ने कुनै पनि कुरालाई हटाउन हामी कठोर हुन आवश्यक छ।
त्यसैले, हामी हामीसँग छ। शुद्ध हृदयको खोजी गर्दा विचार गर्नुपर्ने 4 सिद्धान्तहरू।
मुक्ति पाउनुहोस्। यो प्रारम्भिक बिन्दु हो।
हामीलाई शुद्ध हृदय दिनुहोस् भनेर परमेश्वरलाई निरन्तर बिन्ती गर्नुहोस्।
लगनशील भई परमेश्वरको वचन अध्ययन गर्नुहोस्।
हाम्रो आँखाले के देख्छ, हाम्रो खुट्टा कहाँ जान्छ र हामी कस्तो सङ्गत राख्छौं, हेर।
हृदयको शुद्धता कुनै विकल्प होइन। येशू स्पष्ट हुनुहुन्छ। हृदय शुद्ध भएकाहरूले मात्र परमेश्वरलाई देख्नेछन् (हिब्रू 12:14)। पवित्र शब्दहरूले मात्र हामीलाई स्वर्गमा पुऱ्याउँदैन। शब्दहरूलाई शुद्ध हृदयबाट आउने शुद्ध जीवनले साथ दिनुपर्छ।
2 कोरिन्थी 7:1 ले हामीलाई “शरीर र आत्माको हरेक किसिमको अशुद्धताबाट हामी आफैलाई शुद्ध पारौं, र परमेश्वरको भयमा पवित्रतालाई सिद्धतातर्फ बढ़ाउँदैजाऔं।” भनी आह्वान गर्छ। भित्री [“आत्मा”] मा शुद्धताको परिणामस्वरूप बाहिरी [“शरीर”] शुद्धता हुन्छ। परमप्रभुले हामीलाई हाम्रो जीवनभरि यस प्रकारको पवित्रता पछ्याउन मदत गरून्।
धन्य शुद्ध हृदय हुनेहरू, किनभने तिनीहरू र तिनीहरूले मात्र परमेश्वरलाई देख्नेछन्।