धन्य वचन-भाग 4 धन्‍य नम्रहरू

(English Version: “The Beatitudes – Blessed Are The Meek”)

यो पद मत्ती 5:3-12 मा समावेश धन्य वचनको शृङ्खलाको चौथो खण्ड हो। यस खण्डमा, प्रभु येशूले आफ्नो चेला भएको दाबी गर्ने हरेकको जीवनमा उपस्थित हुनुपर्ने 8 मनोवृत्तिहरूको वर्णन गर्नुभएको छ। यस लेखमा, हामी तेस्रो मनोवृत्तिलाई हेर्नेछौं: नम्रता वा विनम्रता वा विनयको मनोवृत्ति कसैले कुन अनुवाद प्रयोग गर्दछ भन्ने कुरामा निर्भर गर्दछ—मत्ती 5:5 मा वर्णन गरिएझैं, “धन्‍य नम्रहरू, किनभने तिनीहरूले पृथ्‍वीको अधिकार पाउनेछन्‌।” यो भजन 37:11 बाट लिइएको हो।

*******************

यदि संसारले पुरस्कार दिने एउटा गुण छ भने त्यो हो: शक्ति। दुनियाँले भन्छ—आफूलाई बलियो बनाऊ। तथापि, येशूले ठीक उल्टो भन्नुभयो:

1. कोमल हुनुहोस्।

2. आफैलाई अभिभूत नगर्नुहोस्।

3. महिमा पाउनको लागि प्रयास नदिनुहोस्।

4. मान्यताको लागि प्रयास नगर्नुहोस्।

परमेशवरको आशिष्, उहाँको अनुमोदन र अनुग्रह प्राप्त गर्ने जीवनशैली यही हो। र यो जीवनशैली हो जसले अन्तमा यो सबै प्राप्त गर्नेछ—तिनीहरू र तिनीहरू मात्र, उनी भन्छन्, सम्पूर्ण पृथ्वीको साँचो उत्तराधिकारी हुनेछन्।

त्यसोभए, 2 विरोधी विचारहरू: संसारले भन्छ, “शक्तिशालीहरू बलवान हुन्।” अर्कोतर्फ, येशू भन्नुहुन्छ, “नम्रहरू शक्तिशाली हुन्।” यो पूर्णतया विपरीत संस्कृति हो! हाम्रो प्राकृतिक शरीरले चाहेको कुराको पूर्णतया विपरीत! तैपनि, पवित्र आत्माको शक्तिद्वारा हामीलाई नम्र मनोवृत्ति देखाउन बोलाइएको छ। आउनुहोस्, “नम्र” भन्ने यस शब्दलाई नजिकबाट नियालेर हामी यसलाई कसरी गर्न सक्छौं, हेरौं। यसको अर्थ के हो? यसलाई हामी कसरी परिभाषित गर्न सक्छौं?

नम्रता भनेको के हो।

नम्रता वा विनम्रता, सबैभन्दा पहिले, कमजोरी होइन। मोशालाई “मोशाचाहिँ पृथ्‍वीभरिमा सबैभन्‍दा विनम्र व्‍यक्ति थिए” भनी वर्णन गरिएको थियो [गन्ती 12:3]। येशूले आफूलाई यसरी वर्णन गर्नुभयो: “म नम्र छु [मत्ती ५:५ मा नम्र भनी अनुवाद गरिएको एउटै शब्द] र कोमल हृदयको छु” [मत्ती 11:29]। के कसैले मोशा वा येशूलाई कमजोर वा हड्डी न भाको भन्ने साहस गर्छ?

तथापि, प्रश्न अझै बाँकी नै छ: नम्र शब्दको अर्थ के हो? भजन सङ्ग्रह 37 को एउटा सानो पृष्ठभूमि, जहाँबाट येशूले यो शब्द “नम्र” लिनुभयो [भजन ३७:११], यस प्रश्नको जवाफ दिन हामीलाई मदत गर्नेछ। दाऊदले परमेश्वरका जनहरूलाई तिनीहरूका शत्रुहरूको हातबाट उत्पीडनबाट गुज्रिरहेकाहरुलाई प्रोत्साहन दिन भजन 37 लेखे [भजनसङ्ग्रह 37:1]। उहाँले तिनीहरूलाई बदला नलिन आह्वान गर्नुभयो [भजनसंग्रह 37:8], सही समयमा न्याय ल्याउनको लागि पूर्णतया परमेश्वरमा भर पर्नुहोस्, र साथसाथै भलाइ गरिरहनुहोस् [भजनसंग्रह 37:27]।

त्यसोभए नम्र हरू को हुन्? उत्पीडनमा पर्दा परमेश्वरमा पूर्णतया भर पर्नेहरू तिनीहरू नै हुन्। तिनीहरू प्रतिशोध लिंदैनन् वा बदला आफ्नो हातमा लिँदैनन्। बरु, तिनीहरूलाई चोट पुऱ्याउनेहरूलाई समेत तिनीहरूले भलाइ गरिरहन्छन्!

नम्र मानिसहरू बलिया मानिसहरू हुन्। तिनीहरूको शक्ति नियन्त्रणमा छ। नम्र मानिस कहिल्यै रिसाउँदैन भन्ने होइन। तिनीहरूले गर्छन्। तर सही कारणका लागि। परमेश्वरको महिमा दाउमा पर्दा वा अरूमाथि अन्याय हुँदा तिनीहरू रिसाउँछन् , व्यक्तिगत अपमान भोग्दा होइन। कोमल मनोभाव भएका व्यक्तिहरूले आफ्ना शत्रुहरूलगायत अरूको भावना र आवश्यकताको ख्याल राख्छन्! तिनीहरू सधैं अरूको आवश्यकतालाई आफ्नो भन्दा माथि राख्ने कोसिस गर्छन्। तिनीहरू प्रतिकार गर्दैनन् तर असल काम गरिरहन्छन् किनभने तिनीहरू परमेश्वरमा भरोसा गर्छन्। 

नम्रताको परिभाषा येशू यसरी नै बाँच्नुभयो र हामी पनि त्यसरी नै बाँच्नुपर्छ! अनि नम्र मनोवृत्ति देखाएकै कारण येशूले राजाको रूपमा आउँदै गरेको राज्यको उत्तराधिकारी हुनुभएझैं नम्र जीवन बिताउनुभयो भने त्यो उत्तराधिकारमा भाग लिने आश्वासन पनि हामीसित छ।

नम्र जीवनशैलीको इनाम।

मत्ती 5:5  मा येशूले उद्धृत गर्नुभएको यो पद पुरानो नियममा आधारित छ, विशेष गरी भजन 37:11 को पहिलो भागमा आधारित छ, “तर नम्रहरूले देश [भूमि] अधिकार गर्नेछन्‌,” एउटा शब्द बाहेक। येशूले यस धन्य वचनमा “भूमि” शब्दलाई “पृथ्वी” मा परिवर्तन गर्नुभयो। नम्र मनोवृत्ति अपनाएकाले उहाँका चेलाहरूले भविष्यमा पलिस्तीनको भूमि मात्र होइन तर उहाँ फर्कंदा सारा पृथ्वीको हकदार हुनेछन् भनेर सङ्केत गर्न उहाँले यसो गर्नुभयो। नम्र जीवनशैलीको इनाम यही हो!

नम्रताको लागि बाइबलको आह्वान।

 बाइबलले नम्रताको महत्त्वलाई यस धन्य वचनमा मात्र होइन, अन्य विभिन्न ठाउँहरूमा पनि जोड दिन्छ। यसले विश्वासीहरूलाई जीवनको तरिकाको रूपमा नम्रता अपनाउन प्रोत्साहन दिन्छ, विशेष गरी अरूसँगको संबंधमा। कलस्सी 3:12 ले हामीलाई दीनता र धैर्यताको साथसाथै “नम्रता” धारण गर्न निर्देशन दिन्छ। एफिसी 4:2 ले हामीलाई पूर्णतया नम्र र दीन हुन आदेश दिन्छ। अविश्वसी पतिहरूसँग विवाह गर्ने विश्वसी पत्नीहरूलाई पनि कोमल र शान्त स्वभाव देखाउन आग्रह गरिएको छ, जुन परमेश्वरद्वारा उच्च मूल्यवान छ [1 पत्रुस 3:4]।

अनि त्यही अध्यायमा पत्रुसले पछि सबै विश्वासीहरूको लागि आवश्यकताको रूपमा यस गैर-प्रतिशोधी व्यवहारलाई जोड दिए। १ पत्रुस 3:9 मा यस्तो लेखिएको छ, “खराबीको बदला खराबी नगर्ने अथवा अपमानको बदला अपमान नगर्ने, बरु त्‍यसको सट्टामा आशिष्‌ दिने होओ, किनकि यसैको लागि तिमीहरू बोलाइएका छौ, कि तिमीहरूले आशिष्‌ प्राप्‍त गर्न सक।” [1 पत्रुस 3:9]। बदला नलिनुहोस्, तर तपाईंप्रति कठोर व्यवहार गर्नेहरूलाई दया र भलाइका साथ जवाफ दिनुहोस्। अनि यस्ता मानिसहरूले अन्तमा परमेश्वरको आशिष् को अनुभव गर्नेछन् भन्ने आश्वासन छ!

त्यसैले मसीही हुँ भनी दाबी गर्नेहरूका लागि नम्रता विकल्प होइन। येशूले यो कुरा स्पष्ट पार्नुभयो: उहाँले स्थापना गर्नुहुने राज्यमा नम्र मानिसहरू मात्र हुनेछन्। तिनीहरू र तिनीहरूले मात्र पृथ्वीको उत्तराधिकारी हुनेछन्।

त्यसोभए, नम्रताको यस्तो मनोवृत्ति हामी कसरी विकास गर्न सक्छौं?

हामी कसरी नम्रता बढाउन सक्छौं? त्यहाँ एउटा मात्र तरिका छ: हामी भित्र यो गुण विकास गर्न पवित्र आत्मामा भर परेर। गलाती 5:22-23 मा, हामीलाई सूचित गरिएको छ कि “आत्माको फल प्रेम, आनन्द, शान्ति, धैर्य, दया, भलाइ, विश्वासयोग्यता, कोमलता [वा नम्रता], र आत्म-संयम हो।” यो ध्यान दिनु महत्त्वपूर्ण छ कि नम्रता एउटा विशेषता हो जुन हामीमा पवित्र आत्माले मात्र उत्पादन गर्न सक्छ [“आत्माको फल” भनेर चिनिन्छ]। हामी यो धन्य वचन वा अरू कुनै पनि धन्य वचन प्रदर्शन गर्न असमर्थ छौं। नम्रता प्रकट गर्नको लागि हामीले आफूलाई पवित्र आत्मामा भर पर्नु पर्छ र आत्मसमर्पण गर्नुपर्छ। थप रूपमा, यो याद राख्नु महत्त्वपूर्ण छ कि पवित्र आत्माले यस प्रकारको जीवनशैलीलाई बढावा दिन केही विधिहरू प्रयोग गर्नुहुन्छ। विशेष गरी, त्यहाँ दुईवटा माध्यमहरू छन् जसद्वारा उहाँले हामीलाई नम्रतामा बढ्न मद्दत गर्नुहुन्छ।

पवित्र आत्माले हामीमा नम्रता उत्पन्न गर्न प्रयोग गर्नुहुने पहिलो माध्यम परमेश्वरको वचन हो। आत्माले प्रयोग गर्नुहुने तरवार परमेश्वरको वचन हो [एफेसी 6:17]। याकूबले विश्वासीहरूलाई लेखेको पत्रमा यसो भनिएको छ: “यसैकारण सबै फोहोर कुरा र समस्‍त दुष्‍टतालाई हटाओ, र तिमीहरूका हृदयमा रोपिराखेको वचन नम्रतापूर्वक [दीनता] धारण गर, जसले तिमीहरूका प्राणलाई उद्धार गर्न सक्‍छ।” [याक़ूब 1:21] अर्को शब्दमा, हामीले मुक्तिको समयमा नम्रतापूर्वक परमेश्वरको वचनको अधीनमा बस्नुपर्ने मात्र होइन, तर हाम्रो मसीही जीवनभरि परमेश्वरको वचनप्रति पनि त्यस्तै मनोवृत्ति हुनुपर्छ। साँचो परिवर्तन तब मात्र आउँछ जब हामी परमेश्वरको वचनलाई सुन्नदेखि पालन गर्न थालछौ। [लूका 11:28]!

यदि हामी नम्रतामा बढ्ने हो भने हामीले पवित्र आत्मालाई हामीलाई परिवर्तन गर्न परमेश्वरको वचन प्रयोग गर्न दिनुपर्छ। त्यसैले हामीले व्यक्तिगत तवरमा परमेश्वरको वचन दिनहुँ पढ्नैपर्छ, प्रचार गरिएको राम्ररी सुन्नुपर्छ र पढेका र सुनेका कुराहरू तुरुन्तै व्यवहारमा उतार्नुपर्छ। पवित्र आत्माको शक्तिद्वारा नियन्त्रित हुन खोज्ने प्रमाण यही हो! त्यस्तो व्यक्तिको जीवनमा पवित्र आत्माले नम्रता वा दीनताको मीठो गुण उत्पन्न गर्नुहुनेछ।

त्यसैले, पवित्र आत्माले हामीमा नम्रता उत्पन्न गर्न प्रयोग गर्नुहुने पहिलो माध्यम परमेश्वरको वचन हो।

पवित्र आत्माले हामीमा नम्रता उत्पन्न गर्न प्रयोग गर्नुहुने दोस्रो माध्यम परीक्षा हो।

चाखलाग्दो कुरा त के छ भने, मत्ती 5:5 मा “नम्र” भनेर अनुवाद गरिएको युनानी शब्द येशूको समयमा जंगली र बलियो घोडालाई आफ्नो सवारको पूर्ण नियन्त्रणमा ल्याउन केही पीडाको प्रयोग गरेर तिनलाई समात्न प्रयोग गरिएको थियो। सफलतापूर्वक त्यस प्रक्रियाबाट गुज्रिएको एउटा जनावरलाई “नम्र” भनेर वर्णन गरिएको थियो।

पवित्र आत्माले हामीसित पनि त्यस्तै गर्नुहुन्छ। उहाँले हामीलाई हाम्रो इच्छाबाट भङ्ग गर्न परीक्षाहरू चलाउनुहुन्छ र यसरी हामीलाई परमेश्वरमा भर पर्न र कुराहरू आफ्नो हातमा नलिन बाध्य पार्नुहुन्छ। अनि त्यस प्रक्रियामार्फत, पवित्र आत्माले हामीमा नम्रता भनिने यस धन्य वचनलाई अझ बढी उत्पादन गर्न थाल्नुहुन्छ। त्यसकारण हामीले परीक्षाहरूलाई घृणा गर्नु हुँदैन तर तिनीहरूलाई अवसरहरूको रूपमा हेर्नुपर्छ जसमार्फत पवित्र आत्माले हामीलाई अझ नम्र बनाउनुहुन्छ।

परीक्षाबाट गुज्रेका व्यक्तिहरू प्रायजसो अरूप्रति बढी धीरजी हुन्छन् र अरूले भोग्नुपरेको पीडाप्रति बढी संवेदनशील हुन्छन्। साथै, तिनीहरू सक्रिय रूपमा अरूको भलाइ गर्न खोजिरहेका हुन्छन्। तिनीहरू आफ्नो स्वार्थको पछि लाग्दैनन् तर सधैं अरूको हितलाई आफ्नो भन्दा माथि राख्न खोज्छन् [फिलिप्पी 2:4]!

नम्र मानिसहरू ले आफ्नो रक्षा गर्न पनि वास्ता गर्दैनन् किनभने तिनीहरूलाई थाह छ कि तिनीहरू कुनै पनि कुराको योग्य छैनन्। तिनीहरूलाई के गरिएको छ भनेर तिनीहरू रिसाउँदैनन्। तिनीहरू पहिल्यै निहुरिएको हुनाले, तिनीहरू पतनदेखि डराउँदैनन्! तिनीहरूको अधीनमा बस्ने मनोभावले तिनीहरूलाई अरूसित बदला लिनदेखि रोक्छ। बरु तिनीहरू अरूका लागि आशिष् बन्न खोज्छन्। अनि यस्तो मनोभाव परीक्षाहरूद्वारा टुटेकोले हुनुको परिणाम हो। र यो अर्थपूर्ण छ।

त्यसैले, परमेश्वरको वचन र परीक्षाहरू—पवित्र आत्माले हामीलाई नम्रतामा वृद्धि गर्न प्रयोग गर्नुहुने 2 वटा माध्यमहरू हुन्।

प्रतिशोधी मनोभाव त्याग्न र नम्रताको पछि लाग्न प्रोत्साहन।   

तपाईं देख्नुहुन्छ, प्रतिशोधले हाम्रो आत्मालाई कहिल्यै शान्ति दिँदैन। हाम्रो शरीरको इच्छा प्राप्त गर्न को लागी पछाडि प्रहार गर्दा हामी कहिल्यै ख्रीष्ट जस्तै देखिनेछैनौं। प्रतिशोधी मनोभावका कारण यति धेरै घरहरू, धेरै सम्बन्धहरू टुटेका छन्। प्रतिशोधी मनोभावले घर भित्र र बाहिरको सम्बन्धमा ठूलो क्षति पुऱ्याउनुबाहेक अरू केही गर्दैन। यसले पवित्र आत्मालाई दु:ख दिन्छ र अन्ततः ख्रीष्टको नाउँमा लज्जित तुल्याउँछ।

तथापि, आफ्नो समयमा न्याय ल्याउन परमेश्वरमा भर पर्नुका साथै अरूको भलाइ गर्न पछ्याउँदा परमेश्वरको महिमा हुन्छ र हामीलाई पनि आशिष् मिल्छ। येशूले प्रतिज्ञा गर्नुभयो, त्यस्ता मानिसहरू र त्यस्ता मानिसहरूलाई मात्र, तिमीहरूले आउने संसारको उत्तराधिकारी हुनेछौ।

वर्तमानमा पनि नम्र मानिसहरूले परमेश्वरको डोऱ्याइ अनुभव गर्छन्। भजन 25:9 ले यसो भन्छ, “उहाँले नम्रहरूलाई साँचो मार्गमा डोर्‍याउनुहुन्‍छ, र तिनीहरूलाई आफ्‍नो मार्ग सिकाउनुहुन्‍छ।” के तपाईं आफ्नो जीवनमा परमेश्वरको इच्छा जान्न चाहनुहुन्छ? नम्र हुनुहोस्। आफ्नो घमण्डबाट फर्कनुहोस्। परमेश्वरको मार्गको अधीनमा रहनुहोस्। उहाँले तपाईंलाई सही निर्णयहरू देखाउनुहुनेछ!

संसारले हामीभित्र कोमल र गैर-प्रतिशोधी मनोभाव देख्नु आवश्यक छ। अनि जब तिनीहरूले त्यो देख्नेछन्, तिनीहरूले येशूलाई देख्नेछन्। संसारले हेर्नैपर्ने उहाँ नै हुनुहुन्छ! हामी उहाँको वफादार भई उहाँको प्रतिनिधित्व गर्न बोलाइएका उहाँका राजदूतहरू मात्र हौं। घरभित्र होस् वा बाहिर, रिसाहा र हानिकारक मनोभाव देखाएर हामी कसैलाई ख्रीष्टमा जित्न सक्दैनौं। तर कोमल मनोभावले कठोर हृदयलाई समेत चलायमान तुल्याउने ठूलो शक्ति राख्छ!

आफ्नो जीवन प्रतिबिम्बित गर्न एक क्षण लिनुहोस्। के तपाईं लजालु वा सजिलै डराउने व्यक्ति हुनुहुन्छ? कसैले अपमान गर्दा तपाईं कस्तो प्रतिक्रिया गर्नुहुन्छ? सानातिना कुराहरूमा पनि योजनाअनुसार काम नहुँदा परिस्थितिहरूलाई कसरी सम्हाल्ने? के तपाइँ प्रायः आफैंलाई रिस उठेको र तपाइँको बाटोमा जाने चीजहरूको माग गर्नुहुन्छ? यदि यसले तपाईंको जीवनशैलीको वर्णन गर्छ भने, तपाईंले आफ्नो शब्दहरूद्वारा जे दाबी गरे पनि, तपाईं साँच्चै परमेश्वरको राज्यमा हुनुहुन्छ कि छैन भनेर मूल्याङ्कन गर्न आवश्यक हुन सक्छ। मनमा राख्नुहोस् कि डाँडाको उपदेशको सम्पूर्ण सन्देशले व्यक्तिहरूलाई तिनीहरू साँच्चै येशूका चेलाहरू हुन् कि भनेर मूल्याङ्कन गर्नको लागि प्रतिबिम्बको रूपमा काम गर्दछ। क्षमा खोज्न र आफ्नो बाटो परिवर्तन गर्न कहिले ढिलो हुँदैन।

यदि तपाईंले परमेश्वरको पुत्र येशूलाई अँगालो हालेर कहिल्यै स्वीकार गर्नुभएको छैन भने, म आशा गर्छु कि तपाईंले आज त्यसो गर्नुहुनेछ। आफ्ना पापहरू पहिचान गर्नुहोस् र स्वीकार गर्नुहोस् कि तपाईं परमेश्वरको सिद्ध स्तरहरू पूरा गर्न असमर्थ हुनुहुन्छ। आफ्नो पापको लागि पश्चात्ताप महसुस गर्नुहोस् र, विश्वासको साथ, ख्रीष्टमा फर्कनुहोस् जसले तपाईका सबै पापहरूका लागि आफूलाई बलिदान दिनुभयो र सधैं गर्नुहुनेछ। उहाँको क्षमाको प्रस्तावलाई अँगालनुहोस् र उहाँलाई आफ्नो जीवन दिनुहोस्। यसो गर्नाले, तपाईं परमेश्वरको परिवारको हिस्सा मात्र बन्नुहुनेछैन तर पवित्र आत्माद्वारा सशक्त भएको नम्रतालाई मूर्त रूप दिने क्षमता पनि पाउनुहुनेछ। साँच्चै धन्य नम्रहरू, किनकि तिनीहरूले मात्र पृथ्वीको उत्तराधिकारी हुनेछन्!